Spacer śladami kultury żydowskiej w Nowym Sączu


Stopień trudności trasy nie jest wysoki, jednak ze względu na szczególną tematykę szlaku, polecamy go szczególnie osobom zainteresowanym kulturą żydowską i miejscami z nią związanymi. Czas przejścia całej trasy to 60 minut (bez zwiedzania wnętrza synagogi). Spacer rozpoczynamy na Rynku. Stamtąd udajemy się dalej ul. Dunajewskiego, następnie przechodzimy ul. Szwedzką i Wąsowiczów. Przy ul. Wąsowiczów, w podwórzu, znajduje się bożnica (Synagoga Bajsn Nusn), dom modlitw żydowskich, w którym nabożeństwa odbywają się jedynie okazjonalnie. Spod bożnicy kierujemy się ul. Szwedzką w stronę Rynku i dalej ul. Piotra Skargi, aż do ul. Bożniczej, która doprowadzi nas do synagogi (wejście znajduje się od strony ul. Berka Joselewicza). Obecnie budynek stanowi filię Muzeum Okręgowego. W galerii zobaczyć można ekspozycję pokazującą pamiątki po nowosądeckich Żydach pt. Byli wśród nas. Po wizycie w synagodze kierujemy się w stronę ruin zamku królewskiego. Za skrzyżowaniem po lewej stronie znajduje się Przedsiębiorstwo Produkcji Lodów Koral, gdzie dawniej mieściła się rzeźnia miejska oraz przylegająca do niej rzeźnia rytualna. Za mostem na rzece Kamienicy skręcamy w lewo w ul. Rybacką, która doprowadza nas na kirkut cmentarz żydowski. Wracamy tą samą trasą do ul. Piotra Skargi, prowadzącą na Rynek. Miejsca atrakcyjne:
  • Dawna Synagoga pochodzi z 1746 roku, dom modlitw Żydów sądeckich, obecnie muzeum. Informacje na temat godzin otwarcia oraz wystaw stałych i czasowych można znaleźć na stronie internetowej muzeum.
  • Synagoga Bajs Nusn zbudowana na przełomie XIX i XX wieku przez Natana Kriszera, członka grupy chasydzkiej z Nowego Sącza. W czasie II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę i urządzili w niej magazyn. Zniszczeniu uległy wówczas cenne malowidła naścienne. W latach 1992-1993 z inicjatywy Jakuba Müllera przeprowadzono rozległy remont, dzięki któremu synagoga ponownie może pełnić swoje funkcje.
    Wskazówka: bożnica nie jest w ogóle oznakowana, stąd mogą pojawić się problemy z jej zidentyfikowaniem. Poznać ją można jedynie po niewielkim napisie w języku hebrajskim znajdującym się nad wejściem. W razie problemów proponujemy poprosić o pomoc przechodniów znajdujących się na ul. Wąsowiczów.
  • Kirkut (cmentarz żydowski) pochodzi z końca XIX wieku. Znajduje się tam ok. 200 ocalałych po wojnie macew, w tym grób Chaima Halberstama (słynnego, pochodzącego z Nowego Sącza cadyka, założyciela chasydzkiej dynastii Sanz) z 1875 roku, do którego pielgrzymują chasydzi i inni pobożni Żydzi. W czasie wojny sądecki kirkut był miejscem egzekucji Żydów i Polaków. Ku czci ofiar umieszczono pomnik z napisem Ofiarom hitlerowskiego barbarzyństwa i bohaterom walki o wolność narodu polskiego 1939-1945 r. Brama cmentarza jest zamknięta, aby wejść, należy skontaktować się z osobą opiekującą się kirkutem, dzwoniąc pod podany tam numer telefonu.
Wskazówka: przed rozpoczęciem spaceru dobrze jest udać się do Centrum Informacji Turystycznej w Nowym Sączu znajdującej się przy ul. Piotra Skargi 2, gdzie miła i przyjazna obsługa rozwieje wszelkie wątpliwości, doradzi oraz zaopatrzy w niezbędne plany miasta oraz foldery informacyjne.

NIEZBĘDNIK

  • Dojazd
    Istnieje wiele możliwości dojazdu do Nowego Sącza; z Krakowa najlepiej pojechać autobusem (kilku przewoźników, odjazdy z Regionalnego Dworca Autobusowego co godzinę lub częściej); miasto dysponuje wieloma miejscami parkingowymi, więc można wybrać się też samochodem.
    Czas przejazdu Kraków Nowy Sącz to ok. 2,5 godziny.
    Cena bilet autobusowy w jedną stronę kosztuje 18 zł (dostępne są zniżki dla studentów i młodzieży szkolnej).
  • Baza gastronomiczna
    Na trasie znajduje się wiele restauracji, głównie pizzerii. Na szczególną uwagę zasługuje lodziarnia Argasińscy znajdująca się przy ul. Kościuszki 9, od lat znana ze swoich deserów (otwarta jest jednak tylko w sezonie letnim).
  • Miejsca parkingowe
    w obrębie rynku znajduje się wiele miejsc parkingowych
Materiały pomocnicze

WWW: http://szlakimalopolski.mik.krakow.pl/?szlaki=spacer-sladami-kultury-zydowskiej-w-nowym-saczu