Małopolski Szlak Powstania Styczniowego


W 2012 roku rozpoczęte zostały prace nad stworzeniem Małopolskiego Historycznego Szlaku Pamięci, który składać się ma z szeregu tras tematycznych obejmujących miejsca związane z konfederacją barską, powstaniem kościuszkowskim, powstaniem krakowskim, Wiosną Ludów, powstaniem styczniowym oraz Pierwszą Kompanią Kadrową i Marszałkiem Józefem Piłsudskim. W ramach tegorocznej 150. rocznicy powstania styczniowego, Małopolskie Centrum Edukacji MEC udostępniło pierwszą z tras Małopolski Szlak Powstania Styczniowego. Szlak ma stanowić propozycję poznania miejsc związanych z tym wydarzeniem, ale przede wszystkim kultywować pamięć, pogłębiać wiedzę historyczną, jak również aktywować turystykę północnej Małopolski. Docelowo szlak obejmie 23 gminy, na terenie których powstaną trasy dla różnego typu aktywności piesze, rowerowe, dla zmotoryzowanych oraz jeździeckie, o których informować będą tablice. Organizatorzy w ramach szlaku przygotowali bezpłatny przewodnik turystyczny w wersji mobilnej na smartfony, obejmujący 9 gmin. Znajdują się w nim informacje turystyczne, historia miejsc związanych z powstaniem, mapki i ciekawostki, które ułatwią wędrówkę szlakami powstańców. Aplikację można pobrać na telefon czy tablet, skanując kod QR zamieszczony na stronie szlaku. Wybrane obiekty na szlaku: Tarnów
  • Stary Cmentarz monumentalna mogiła powstańców 1863 roku;
  • hotel Krakowski miejsce internowania powstańców;
Skała i Dolina Prądnika
  • hotel „Pod Łokietkiem” kwatera sztabu oddziału Apolinarego Kurowskiego;
  • zamek w Pieskowej Skale “ kwatera sztabu gen. Mariana Langiewicza oraz szpital powstańczy;
  • pomnik upamiętniający bitwę na cmentarzu w Skale;
Olkusz
  • stary cmentarz symboliczna mogiła powstańców oraz upamiętniający obelisk przedstawiający złamane drzewo i opatrzony inskrypcją w językach polskim i włoskim: Ziemio, bądź matką prochom bohaterów poległych za wolność twoją;
  • Krzykawka pomnik Francesco Nullo;
Miechów
  • pomnik, wzniesiony w 1922 r. w miejscu zbiorowej mogiły poległych powstańców na cmentarzu miechowskim;
  • w centrum miasta ustawiono obelisk zwieńczony orłem zrywającym się do lotu, symbolizującym patriotyczne zrywy narodu;
  • Jaksice i Kamieńczyce kapliczki i krzyże przydrożne;
Książ Wielki
  • Książ Wielki i jego okolice nie były areną walk powstańczych, stanowiły jednak schronienie dla polskich oddziałów. Tędy uciekał przed wojskami carskimi generał Marian Langiewicz, który w pobliskich wsiach Antolka i Zaryszyn zatrzymywał się ze swoimi sztabem obmyślając strategię walki z wrogiem. Karczma Antolka, do dziś pełni tę samą funkcję co wtedy i jest poddawana na bieżąco konserwacji. Dwór w Zaryszynie niszczeje i czeka na lepsze czasy;
  • cmentarz w Książu Małym mogiła trzech powstańców, którzy zginęli 15 marca 1863 roku;
Kraków
  • kamienica pod Rakiem na ul. Szpitalnej miejsce werbunku powstańców;
  • dawny areszt przy ul. Kanoniczej;
  • Dom pod Telegrafem miejsce przesłuchań podejrzanych o wichrzycielstwo;
  • bazylika Franciszkanów witraż Stanisława Wyspiańskiego Bóg Ojciec Stań Się jest hołdem artysty dla powstania. Do postaci Stwórcy pozował mu jego wuj Adam Rogowski, powstaniec styczniowy i zesłaniec;
  • cmentarz Rakowicki mogiła powstańców;
Igołomia
  • cmentarz w Igołomi groby powstańców poległych w bitwie na polach czernichowskich;
  • w Igołomi urodził się Adam Chmielowski, powstaniec, który przeszedł do historii jako Św. Brat Albert, opiekun ubogich. W miejscowym kościele znajduje się tablica i obraz w jednym z ołtarzy, a u sióstr albertynek obraz kanonizacyjny św. Brata Alberta. Można tu też oglądać eksponaty, które znajdą się w powstającym muzeum;
  • budynek starej kuźni, w której wykuwano kosy dla walczących powstańców, a której wizerunek znany jest z kartonu Artura Grottgera grafika Kucie kos;
Słomniki
  • Sosnówka kapliczka upamiętniająca uroczyste wręczenie nominacji dyktatorskiej Marianowi Langiewiczowi przez wysłanników Rządu Narodowego;
  • cmentarz w Słomnikach grób Jana Maszadra, aptekarza zaopatrującego powstańców w materiały sanitarne oraz organizatora powstańczej poczty;
  • cmentarz w Prandocinie grób ks. Romualda Wiatrowskiego, jednego z powstańców styczniowych;
  • w Prandocinie znajdują się też dwa krzyże, które wg legendy postawiono w miejscach śmierci powstańców, wracających tędy po Bitwie pod Grochowiskami;
  • nieopodal, w miejscu dawnego cmentarza cholerycznego, znajduje się mogiła zbiorowa, w której spoczywają powstańcy styczniowi oraz żołnierze I Wojny Światowej.

WWW: http://szlakimalopolski.mik.krakow.pl/?szlaki=malopolski-szlak-powstania-styczniowego