Szlakiem przodków po Dębnie. SpacerowM!K


Zapraszamy na wycieczkę po Dębnie miejscu, którego niezwykły urok już wieki temu doceniły znamienite rody szlacheckie. Spacer zaczynamy na zamku, który jest najbardziej znanym zabytkiem w tej okolicy. Rezydencja została wzniesiona w 2. połowie XV wieku na zlecenie ówczesnego właściciela wsi Jakuba Dębińskiego herbu Odrowąż. W ciągu setek lat gród wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1583 roku został kupiony przez barona węgierskiego, Ferenca Wesseliniego herbu Leworyb. Jego żona Anna była muzą goszczącego wówczas w zamku najwybitniejszego poety węgierskiego renesansu Bálinta Balassiego. Na przełomie XVI i XVII wieku posiadłość na krótko trafiła w dzierżawę do niemieckiej rodziny Fraksztynów, by w 1630 roku wrócić na następnych 300 lat w posiadanie polskich rodzin szlacheckich: Tarłów herbu Topór, Lanckorońskich herbu Zadora, Spławskich herbu Leliwa oraz Jastrzębskich herbu Ślepowron. Spróbuj odszukać rodowe emblematy umieszczone na murach budowli: Odrowąż (przy oknie na ścianie północnej) oraz Topór (nad wejściem do zamku), które przypominają nam o byłych właścicielach zamku. Podążając w stronę kościoła, mijamy cmentarz z figurką Chrystusa Frasobliwego. XVIII-wieczna rzeźba powstała na zlecenie jednej z właścicielek Dębna Anny Tarłowej. Historia mówi, że dziedziczka, tragicznie doświadczona śmiercią swoich dzieci, fundując pomnik, chciała przebłagać Opatrzność. Na cokole figury możemy dostrzec herb rodziny Tarłów Topór. Stojąca nieopodal kaplica grobowa powstała z inicjatywy Marii z Dembińskich Jastrzębskiej. Ślepowron, herb rodowy małżonka fundatorki, ozdabia wejście do krypty, w której znajdują się sarkofagi członków jej rodziny. Udajemy się do kościoła pw. św. Małgorzaty. Idąc po schodach, spójrzmy na szczyt budowli. Pod krzyżem możemy dostrzec kamienne herby byłych właścicieli Dębna: Nieczuja Marii z Dembińskich oraz Ślepowron jej męża, Stanisława Jastrzębskiego. Do wnętrza kościoła prowadzi przedsionek, w którym możemy odnaleźć herb Odrowąż, upamiętniający zasługi fundatora świątyni Jakuba Dębińskiego. Kolejne rodowe emblematy możemy odszukać na tryptyku św. Trójcy w ołtarzu głównym. U stóp Boga Ojca widzimy klęczące postaci jednego z właścicieli Dębna z rodu Dębińskich Jakuba zwanego Szczekockim wraz z pięcioma synami, oraz jego małżonki Barbary z pięcioma córkami. Towarzyszą im rodowe tarcze herbowe: Odrowąż i Leliwa. Zostawiwszy za sobą kościelne wzgórze, przechodzimy obok terenu folwarku, na którym niegdyś rósł tysiącletni dąb symbol Dębna. Docieramy do zakola rzeczki Niedźwiedź, gdzie od 1725 roku stoi figurka św. Kingi. Podobnie jak rzeźba Chrystusa Frasobliwego, została ona ufundowana przez Annę Tarłową. Świadczy o tym herb Topór umieszczony na podstawie pomnika. Idziemy aleją jesionową, przebiegającą przez XIX-wieczny park, założony przez byłego właściciela zamku Józefa Alberta Jastrzębskiego. Nieopodal posiadłości widzimy pomnik św. Jana Nepomucena. Rzeźba została wzniesiona w 1775 roku z inicjatywy Macieja Lanckorońskiego i jego żony, Anny z Jabłonowskich. Poniżej kamiennej postaci umieszczone są herby fundatorów Zadora i Prus III. Czas spaceru: 45 min. Bibliografia:
  • Janicka-Krzywda U. , Patron, atrybut, symbol, Poznań 1993
  • Kubalska-Sulkiewicz K., Bielska-Łach M., Manteuffel-Szarota A. (red.), Słownik terminologiczny
    sztuk pięknych
    , Warszawa 1996
  • Luchter-Krupińska L., Budowle sakralne Dębna, Tarnów 2004
  • Luchter-Krupińska L., Dębno przewodnik, Tarnów 2006
  • Luchter-Krupińska L., Poczet pań i panów na Dębnie, Tarnów 2005
  • Zaleski W., Święci na każdy dzień, Warszawa 1997.
 

Materiał przygotowany w ramach projektu Pierścień św. Kingi edycja 2008

 

WWW: http://szlakimalopolski.mik.krakow.pl/?szlaki=spacerowmk-szlakiem-przodkow-trasa-spacerowa-po-debnie